Op statig briefpapier kom je de titel nog wel tegen: advocaat en procureur. Voor menigeen is het onderscheid tussen die twee niet duidelijk. Simpel gezegd is het zo dat je advocaat bent in heel Nederland en procureur ben je alleen binnen je eigen arrondissement. Nederland kent 19 arrondissementen. Als een advocaat buiten zijn eigen arrondissement procedeert, heeft hij een collega advocaat nodig die als procureur staat ingeschreven op het tableau in het arrondissement waar de procedure loopt. In feite fungeert die collega advocaat als een doorgeefluik tussen de behandelend advocaat en de rechtbank. De procureur ondertekent alle processtukken, houdt de termijnen in de gaten en is de enige formele contactpersoon met de rechtbank. Alle correspondentie loopt dus via de procureur.

Het procuraat is ooit ingesteld, omdat elke rechtbank zijn eigen reglementen en procedures heeft, die vroeger sterk verschilden. Een plaatselijke advocaat is beter op de hoogte van deze lokale regels. Bovendien kon een advocaat vroeger, in de tijd van de postkoets en de stoomtrein, veel moeilijker opereren in een ander deel van het land. Fax, email en gescande bijlagen bestonden toen nog niet. Elke rechtbank had toen een beperkt aantal advocaten die op het tableau als procureur waren ingeschreven en die kenden elkaar en de rechters allemaal.

Alleen een procureur mag in een civiele procedure bij de rechtbank processtukken indienen. Daarom staat er in dagvaardingen of verzoekschriften altijd een opdracht aan de wederpartij om “zich niet in persoon doch uitsluitend door een procureur” te stellen bij de rechtbank op de nader genoemde datum. Dit geldt overigens alleen voor procedures waar verplichte procesvertegenwoordiging is voorgeschreven. Deze verplichting geldt niet voor kantongerechtzaken en voor bestuursrechtzaken. De kantonrechter houdt zich bezig met huur- en arbeidszaken en met geldvorderingen die kleiner zijn dan € 5.000,--. Desondanks wordt er ook veel door advocaten in kanton- en bestuursrechtzaken geprocedeerd, ook al mag een ondernemer of burger zelf procederen. De specifieke deskundigheid en proceservaring maakt dat advocaten het maximale uit een zaak weten te halen en niet, door bijvoorbeeld een vormfout, de mist in gaan.

Naarmate de communicatiemiddelen beter werden en het procederen buiten het eigen arrondissement voor menig advocaat meer regel dan uitzondering werd, laaide ook de discussie over de noodzaak van de verplichte procureurstelling steeds verder op. 
Uiteindelijk heeft de Tweede Kamer in 2007 ermee ingestemd dat de verplichting om uitsluitend met een procureur te procederen met ingang van 1 september 2008 niet langer voor te schrijven. Dat betekent dat elke toegelaten advocaat bij alle rechtbanken in Nederland mag procederen.

De wijze waarop één en ander invulling krijgt, zal de komende maanden de nodige hoofdbrekens opleveren. De aanhef en aanzeggingen in processtukken zullen moeten worden gewijzigd. In veel gevallen zullen advocaten voorlopig gebruik blijven maken van hun ‘procureur’ als contactpersoon en procesbewaker bij de rechtbank buiten het eigen arrondissement. De rechtbank erkent echter alleen ‘de advocaat’ die de processtukken indient en uitsluitend met die advocaat wordt gecorrespondeerd. Ook al is er feitelijk een andere advocaat die de procedure inhoudelijk behandelt en de processtukken opstelt. Ook voor de beroepsaansprakelijkheidsverzekering levert dit een nieuw probleem op. Wie is er verantwoordelijk bij een beroepsfout; de opsteller of de indiener van de processtukken?
De rechtbanken zullen, ondanks alle landelijke richtlijnen en rolreglementen, per 1 september 2008 echt invulling moeten geven aan een uniform systeem. Er blijken immers in de praktijk nog wel de nodige procedurele verschillen te bestaan tussen de rechtbanken in den lande.

Per 1 september 2008 is de titel procureur verleden tijd. Menig advocaat zal met gemengde gevoelens afscheid moeten nemen van het procuraat en het briefpapier en het bord op de gevel moeten aanpassen. De Orde van Advocaten zal een waterdicht landelijk registratiesysteem moeten invoeren om spookadvocaten te voorkomen.



Wet- en regelgeving is dynamisch en kan dus continu veranderen. Graag wijzen wij u er dan ook op dat onze columns mogelijk niet meer aansluiten op de huidige wet- en regelgeving en dus verouderd kunnen zijn. Heeft u vragen of een probleem waarvoor u rechtsbijstand wenst, neemt u dan gerust contact met ons op.

vragen? bel gerust 030-6353432

Wij plaatsen functionele cookies om de website naar behoren te laten functioneren en voor het anoniem analyseren van bezoekgegevens.